Radon Nedir?

Radon renksiz, gözle görülmez, tatsız, kokusuz ve radyoaktif bir gazdır. 1899 yılında Ernest Rutherford ve 1900 yılına Friedrich Ernest Dorn tarafından keşfedilen radon gazı alfa parçacığı yaymakta olup müsaade edilen miktarların üzerinde solunduğunda akciğer kanseri riskini arttırmaktadır.

Radonun toplum ile ilgisi günlük yaşamda karşılaşılan ve özellikle ev yapım malzemesi olarak kullanılan taş, toprak, çimentoda doğal olarak bulunması ve sürekli olarak ortama serbest olarak yayılması ve nefes yoluyla akciğerlerimize ulaşmasıdır. Sonuçta radon akciğer kanseri riski oluşturmakta veya mevcut riski arttırmaktadır.

USA Çevre Koruma Ajansı (EPA-Environmental Protection Agency) yılda 20.000 akciğer kanseri vakasının radon gazına bağlı olduğunu söylemektedir.

Metin Kutusu:

Evlerimizde radona maruz kalmayı etkileyen faktörler:

Evlerimizin yapıldığı arazide bulunan doğal uranyumun miktarı ve uranyumdan oluşan radonun ev tabanında bulunan aralıklardan eve sızması, evdeki yapı malzemesinden kaynaklanan radonun havaya karışması maruz kalmayı etkileyen önemli etkenlerdir. Radon gazının havadaki miktarı bölgeden bölgeye ve ülkeden ülkeye göre değişim gösterir. Özellikle soğuk havalarda evlerin ısıtılması sonucu evdeki basınç az ve dışardaki basınç fazla olur ve bu nedenle içerdeki radon oranı yükselir. Aynı durum rüzgarlı havalar için de geçerli olduğu için radon oranı içerde artar.

Radyoaktif Radona Bağlı Akciğer Kanseri Bir Meslek Hastalığıdır.

Radon ev ortamının yanında, özellikle maden ocaklarında, tünellerde, mağaralarda ve yeraltı sularında görülmektedir. BEIR (Rapor No: VI)'in yayınına göre kapalı madenlerde yapılan epidemiyolojik araştırmada madenlerde çalışan 68.000 maden işçisinin içinde 2.700 işçi radona bağlı mesleki akciğer kanserine yakalanmıştır.

Radona Maruz Kalmayı Etkileyen Faktörler Nelerdir?:

  • Maruz kalma süresi ve maruz kalınan radon seviyesi arttıkça risk artar.
  • Sigara içenlerde radona bağlı akciğer kanseri riski sigara içmeyenlere göre daha fazladır.
  • Çocuklar ve yaşlılar yetişkinlere oranla radona karşı daha hassastır.
  • Jeolojik olarak uranyum bulunan arazilerde yapılan evlerde radona maruz kalma uranyum miktarı az olan bölgelere göre daha fazladır.
  • Evlerin birinci ve zemin katlarında radon miktarı fazladır.

Radona Maruz Kalma Nasıl Önlenir?

  • Ev inşa edilecek alanların radon haritası çıkarılmalı ve inşaat alanları radon seviyelerine göre belirlenmelidir.
  • Radonun sızmayacağı kalitede inşaat yapılması ve inşaat malzemesi kullanılması.

Radona dirençli evler aynı zamanda neme ve ısı kaçaklarına karşı da dirençlidir. Bu nedenle koruyucu tedbirler ucuz ve kolaydır.